صفرا مايعي است كه در كبد ساخته مي شود و در كيسه صفرا ذخيره و تغليظ مي گردد . صفرا از طريق مجاري صفراوي به روده كوچك مي ريزد و به هضم چربي ها كمك مي كند .
تغيير تركيب مواد شيميايي صفرا باعث تشكيل سنگ صفرا مي شود ، علائم آن از بي علامتي تا درد ناتوان كننده متغير است.
درمان ها شامل :
- درمان دارويي : در سنگ كيسه صفرا به دليل معايبي مانند درمان طولاني ، .عوارض جانبي مانند اسهال ،.عود مجدد سنگ بعد از قطع دارو ، افزايش كلسترول خون و ايجاد تصلب شرايين مورد پذيرش نمي باشد.
- عمل جراحي : عمل جراحي در سنگ كيسه صفرا در بيماران داراي التهاب يا عفونت كيسه صفرا قويا توصيه مي شود و عدم درمان به موقع عوارض شديدي به دنبال دارد و حتي مي تواند جان بيمار را به خطر بياندازد.
- كله سيستكتومي : به برداشتن كيسه صفرا به دليل التهاب ، عفونت يا وجود سنگ را كله سيستكتومي مي گويند.
جراحي با دو روش ذيل انجام مي شود:
-
- لاپاراسكوپي (جراحي بسته ) : با ايجاد چند سوراخ بر روي پوست وسايل مورد نياز جراحي به داخل شكم منتقل مي شود و جداسازي كيسه صفرا و بستن مجاري صفراوي انجام و كيسه صفرا خاج مي شود . كه فوايدي مانند اقامت كمتر در بيمارستان ، درد كمتر ، مناسب تر از نظر زيبايي جدار شكم ، برش هاي كوچك ، بازگشت سريعتر به زندگي عادي دارد ، معايب آن شامل آسيب به اعضا داخل شكم و عدم موفقيت و استفاده از روش عمل جراحي باز حين عمل است.
-
- جراحي باز : با برش خط وسط شكم يا زير دنده ها و بازكردن جدار شكم انجام مي شود.
نکات بعد از عمل و ترخيص از بيمارستان
-
- گاهي جراح براي خروج ترشحات محل عمل لوله (درن ) در محل زخم قرار مي دهد .
-
- براي اتساع كامل ريه ها نفس عميق بكشيد و سرفه كنيد.
-
- سرفه و احساس گرفتگي صدا موقت بوده و سريع بهبود مي يابد.
-
- براي جلوگيري از تجمع خون در اندامها و عدم ايجاد لخته ، پاهاي خود را حتي روي تخت حركت دهيد و با اطلاع پرستار در بخش قدم بزنيد.
-
- احساس درد شانه را با نشستن روي تخت يا صندلي ، استفاده از كمپرس گرم يا راه رفتن برطرف نماييد.
-
- بعضي از بيماران 3-1 بار در روز دفع مدفوع دارند كه طي چند هفته تا ماه بعد برطرف مي شود.
-
- از محل زخم خود به خوبي مراقبت نماييد و از نظر علائم عفونت روزانه كنترل نماييد و با آب و صابون ملايم بشوييد ، در صورت بروز علائم عفونت مانند ترشح ، قرمزي ، گرما ، تورم ، تب ( 37.7 درجه ) به مدت 2 روز متوالي و درد زياد محل عمل به پزشك نماييد.
-
- داروهاي تجويز شده را مطابق دستور مصرف نماييد.
-
- 2 الي 3 روز بعد از ترخيص حمام كنيد.
-
- از بلند كردن اشيا سنگين بيشتر از 2 كيلوگرم تا يك هفته بعد از ترخيص خودداري كنيد.
-
- يك هفته الي 10 روز پس از ترخيص به پزشك خود مراجعه نماييد.
-
- مواد جوشيده و شيرين بهتر تحمل مي شود و بايد رژيم غذايي نرم و كم چرب براي بيمار در نظر گرفته شود.
-
- از خوردن غذاهای چرب و حاوی کلسترول زیاد خودداری کنید لبنيات كم چرب استفاده نماييد.
-
- تحرک کافی و فعالیتهای فیزیکی مستمر داشته باشید .
- حتی الامکان از روشهای جلوگیری از بارداری به غیر از قرص خوراکی استفاده کنید .(با نظر پزشك)
-
- میوه و سبزیهای فراوان و غذاهای حاوی غلات کامل و نانهای سبوس دار استفاده نمائید.
-
- وزن ایده آل داشته باشید ، چاقی مضر است.
-
- از استعمال الکل و دخانیات پرهیز کنید.
-
- مصرف ویتامین های گروه B به ویژه B6-اسید فولیک و B12 نقش مهمی در حذف چربی ها دارند.
-
- از مصرف غذاهای سرخ کرده ، سوسیس ، ماهی کنسرو شده ، سس های خامه دار و مایونز پرهیز نمائید.
-
- جواب پاتولوژي را به رويت پزشك برسانيد.
- در صورت مشاهده علائم خطر شامل يرقان ، ادرار تيره ، مدفوع رنگ پريده ، خارش ، درد شكمي و تهوع و استفراغ فورا” به پزشك خود مراجعه نماييد.