1- دريافت مطلوب خدمات سلامت حق بيمار است.

 

ارائه خدمات سلامت بايد:

1-1) شايسته شأن و منزلت انسان و با احترام به ارزش ها، اعتقادات فرهنگي و مذهبي باشد.

1-2) بر پايه صداقت، انصاف، ادب و همراه با مهرباني باشد.

1-3) فارغ از هرگونه تبعيض از جمله قومي، فرهنگي، مذهبي، نوع بيماري و جنسيتي باشد.

1-4) براساس دانش روز باشد.

1-5) مبتني بر برتري منافع بيمار باشد.

1-6) در مورد توزيع منابع سلامت مبتني بر عدالت و اولويت هاي درماني بيماران باشد.

1-7) مبتني بر هماهنگي اركان مراقبت، اعم از پيشگيري، تشخيص، درمان و توانبخشي باشد.

1-8) به همراه تامين كليه امكانات رفاهي پايه و ضروري و به دور از تحميل درد و رنج و محدوديت­هاي غيرضروري باشد.

1-9) توجه ويژه اي به حقوق گروه­هاي آسيب پذير جامعه از جمله كودكان، زنان باردار، سالمندان، بيماران رواني،‌ زندانيان، معلولان ذهني و جسمي و افراد بدون سرپرست داشته باشد.

1-10) در سريعترين زمان ممكن و با احترام به وقت بيمار باشد.

1-11) با در نظرگرفتن متغيرهايي چون زبان، جنس و گيرندگان خدمت باشد.

1-12) در مراقبت هاي ضروري و فوري (اورژانس)، بدون توجه به تأمين هزينه آن صورت گيرد. در موارد غيرفوري (الكتيو) براساس ضوابط تعريف شده باشد.

1-13) در مراقبت هاي ضروري و فوري (اورژانس)، در صورتي كه ارائه خدمات مناسب ممكن نباشد، لازم است پس از ارائه خدمات ضروري و توضيحات لازم، زمينه انتقال بيمار به واحد مجهز فراهم گردد.

1-14) در مراحل پاياني حيات كه وضعيت بيماري غيرقابل برگشت و مرگ بيمار قريب الوقوع مي باشد، با هدف حفظ آسايش وي ارائه گردد. منظور از آسايش كاهش درد و رنج بيمار، توجه به نيازهاي رواني، اجتماعي، معنوي و عاطفي وي و خانواده­اش در زمان احتضار مي­باشد، بيمار در حال احتضار حق دارد در آخرين لحظات زندگي خويش با فردي كه مي­خواهد همراه گردد.

 

2- اطلاعات بايد به نحو مطلوب و به ميزان كافي در اختيار بيمار قرار گيرد.

محتواي اطلاعات بايد شامل موارد ذيل باشد:

۲-۱- محتوای اطلاعات باید شامل موارد ذیل باشد:

۲-۱-۱- مفاد منشور حقوق بیمار در زمان پذیرش

۲-۱-۲- ضوابط و هزینه های قابل پیش بینی بیمارستان اعم از خدمات درمانی و غیر درمانی و ضوابط بیمه و معرفی سیستم های حمایتی در زمان پذیرش

۲-۱-۳-نام ، مسئولیت و رتبه حرفه ای اعضای گروه پزشکی مسئول ارائه مراقبت از جمله پزشک، پرستار و دانشجو و ارتباط حرفه ای آنها با یکدیگر

۲-۱-۴- روش های تشخیصی و درمانی و نقاط ضعف و قوت هر روش و عوارض احتمالی آن ، تشخیص بیماری ، پیش آگهی و عوارض آن و نیز کلیه اطلاعات تاثیر گذار در روند تصمیم گیری بیمار.

۲-۱-۵- نحوه دسترسی به پزشک معالج و اعضای اصلی گروه پزشکی در طول درمان

۲-۱-۶- کلیه اقداماتی که ماهیت پژوهشی دارند.

۲-۱-۷- ارائه آموزش های ضروری برای استمرار درمان

۲-۲- نحوه ارائه اطلاعات باید به صورت ذیل باشد:

۲-۲-۱- اطلاعات باید در زمان مناسب و متناسب با شرایط بیمار از جمله اضطراب و درد و ویژگی های فردی وی از جمله زبان ، تحصیلات و توان درک در اختیار وی قرار گیرد مگر اینکه تاخیر در شروع درمان به واسطه ارائه اطلاعات فوق سبب آسیب به بیمار گردد و یا بیمار علی رغم اطلاع از حق دریافت اطلاعات ، از این امر امتناع نماید که در این صورت باید خواست بیمار محترم شمرده شود مگر اینکه عدم اطلاع بیمار، وی یا سایرین را در معرض خطر جدید قرار دهد.

۲-۲-۲- بیمار می تواند به کلیه اطلاعات ثبت شده در پرونده بالینی خود دسترسی داشته باشد و تصویر آن را دریافت نموده و تصحیح اشتباهات مندرج در آن را درخواست نماید

 

3- حق انتخاب و تصميم گيري آزادانه بيمار در دريافت خدمات سلامت بايد محترم شمرده شود.

محدوده انتخاب و تصميم گيري درباره موارد ذيل مي باشد:

۳-۱- محدوده انتخاب و تصمیم گیری درباره موارد ذیل می باشد:

۳-۱-۱- انتخاب پزشک معالج و مرکز ارائه کننده خدمات سلامت در چارچوب ضوابط

۳-۱-۲- انتخاب و نظر خواهی از پزشک دوم به عنوان مشاور

۳-۱-۳- شرکت یا عدم شرکت در هرگونه پژوهش، با اطمینان از اینکه تصمیم گیری وی تاثیری در تداوم و نحوه دریافت خدمات سلامت نخواهدداشت .

۳-۱-۴- قبول یا رد درمان های پیشنهادی پس از آگاهی از عوارض احتمالی ناشی از پذیرش یا رد آن مگر درموارد خودکشی یا مواردی که امتناع از درمان شخص دیگری را در معرض خطر جدی قرار می دهد.

۳-۱-۵- اعلام نظر قبلی بیمار در مورد اقدامات درمانی آتی در زمانی که بیمار واجد ظرفیت تصمیم گیری می باشد ثبت و به عنوان راهنمای اقدامات پزشکی در زمان فقدان ظرفیت تصمیم گیری وی با رعایت موازین قانونی مدنظر ارائه کنندگان خدمات سلامت و تصمیم گیرنده جایگزین بیمار قرار گیرد.

۳-۲- شرایط انتخاب و تصمیم گیری شامل موارد ذیل می باشد:

۳-۲-۱- انتخاب و تصمیم گیری بیمار باید آزادانه و آگاهانه ، مبتنی بر دریافت اطلاعات کافی و جامع (مذکور در بند دوم ) باشد.

۳-۲-۲-  پس از ارائه اطلاعات ، زمان لازم  و کافی به بیمار جهت تصمیم گیری و انتخاب داده شود

 

 

4- ارائه خدمات سلامت بايد مبتني بر احترام به حريم خصوصي بيمار (حق خلوت) و رعايت اصل رازداري باشد.

4-1) رعايت اصل رازداري راجع به كليه اطلاعات مربوط به بيمار الزامي است مگر در مواردي كه قانون آن را استثنا كرده باشد.

4-2) در كليه مراحل مراقبت اعم از تشخيصي و درماني،‌ بايد به حريم خصوصي بيمار احترام گذاشته شود. ضروري است بدين منظور كليه امكانات لازم جهت تضمين حريم خصوصي بيمار فراهم گردد.

4-3) فقط بيمار و گروه درماني و افراد مجاز از طرف بيمار و افرادي كه به حكم قانون مجاز تلقي مي شوند مي­توانند به اطلاعات دسترسي داشته باشند.

4-4) بيمار حق دارد در مراحل تشخيصي از جمله معاينات، فرد معتمد خود را همراه داشته باشد همراهي يكي از والدين كودك در تمام مراحل درمان حق كودك مي باشد مگر اينكه اين امر برخلاف ضرورت هاي پزشكي باشد.

 

5- دسترسي به نظام كارآمد رسيدگي به شكايات حق بيمار است.

5-1) هر بيمار حق دارد در صورت ادعاي نقص حقوق خود كه موضوع اين منشور است، بدون اختلال در كيفيت دريافت خدمات سلامت به مقامات ذي صلاح شكايت نمايد.

5-2) بيماران حق دارند از نحوه رسيدگي و نتايج شكايت خود آگاه شوند.

5-3) خسارت ناشي از خطاي ارائه كنندگان خدمات سلامت بايد پس از رسيدگي و اثبات مطابق مقررات،‌ در كوتاه ترين زمان ممكن جبران شود.

در اجرای مفاد این منشور در صورتی که بیمار به هر دلیلی فاقد ظرفیت تصمیم گیری باشد اعمال کلیه حقوق بیمار – مذکور در این منشور- بر عهده تصمیم گیرنده قانونی جایگزین خواهد بود. البته چنانچه تصمیم گیرنده جایگزین بر خلاف نظر پزشک، مانع درمان بیمار شود ، پزشک می تواند از طریق مراجع ذیربط درخواست تجدید نظر در تصمیم گیری را بنماید.

چنانچه بیماری که فاقد ظرفیت کافی برای تصمیم گیری است اما می تواند در بخشی از روند درمان معقولانه تصمیم بگیرید باید تصمیم او محترم شمرده شود.